ایروان به خاطر جاذبه‌های طبیعی زیبایش و تلاشی که برای توسعه‌ی گردشگری آن انجام شده، شهری تماشایی در بین کشورهای همسایه است. در شهر، از میدان اپرا، بیست دقیقه‌ای که به سمت شمال پیاده‌روی کنید، بنای هزار پله را خواهید دید. هزار پله، چشم‌انداز بی‌نظیری، مخصوصا در شب به ایروان دارد. یکی دیگر از بناهای یادبود پرطرفدار در ایروان، مجسمه مادر در خیابان مسروپ مشتوت است. مجسمه مادر، بلندترین نقطه شهر به حساب می‌آید و در واقع بر روی ساختمان موزه مادر قرار گفته. پارک سرسبز حقتاناک هم در کنار مجسمه‌ مادر ، با چرخ و فلک بزرگش می‌تواند برای بچه‌ها خوشایند باشد. دیدنی‌های ایروان در داخل شهر کم نیستند، ولی دلیل نمی‌شود دریاچه زیبای سوان را در فاصله چهل کیلومتری شهر فراموش کنید. برای رفتن به سوان، هم می‌توانید اتوبوس سوار شوید و هم تاکسی بگیرید. در مسیر دریاچه، پارک آبی ایروان را هم با وسایل بازی جدید و هیجان‌انگیزش می‌بینید که می‌تواند یک نصف روز سرگرمتان کند.

 

۱- ماتناداران

ماتناداران

ماتناداران

ماتناداران، در حقیقت کتابخانه باستانی ارمنستان محسوب می‌شود که کتاب‌های خطی زیادی دارد و در بزرگترین خیابان ارمنستان قرار گرفته. در این کتابخانه حدود ١٧٫٠٠٠ کتاب دست نوشته ارمنی و ١٠٠٫٠٠٠ سند قرون وسطایی و مدرن را کنار هم پیدا می‌کنید. این کتابخانه در قرن پنجم توسط مشتوت در واگارشاپات (اشمیادزین) ساخته شد. در اوایل قرن ١٩، بعد از جنگ، فقط ١٨٠٠ کتاب دست‌نوشته در اشمیاتزین باقی ماند و بقیه آن‌ها سوزانده و پاره شدند. بعد از کشتار دسته‌جمعی ارامنه در جنگ‌ جهانی‌ اول، خیلی از کتاب‌ها گم شدند و تصمیم به جمع‌آوری مجدد کتاب‌ها گرفته شد. بالاخره در سال ١٩۵٩، با تحقیق‌های فراوان، توانستند کتابخانه فعلی را بسازند تا از کتاب‌های قدیمی و خطی، بیشتر مراقبت کنند. در یکی از ستون‌های این کتابخانه، مجسمه‌ای از مشتوت قرار دارد که با نظم و انضباط، در حال یاد دادن الفبای خود است و مجسمه شش محقق و نویسنده بزرگ دیگر هم، در کنار در قرار گرفته است. مجموعه نمایشگاهی بیرونی، شامل کتیبه‌ها و سنگ قبرهای حکاکی شده بر روی سنگ‌هایی است که خاچکار آن‌ها را از مناطق باستانی اطراف ایروان، جمع کرده.

۲-موزه و یادبود کشتار ارامنه

موزه و یادبود کشتار ارامنه

موزه و یادبود کشتار ارامنه

کشتار ارامنه در سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۲۲، آنقدر اتفاق مهم و دردناکی برای مردم ارمنستان و حتی همه جهان بوده، که حالا موزه‌ای برای خودش داشته باشد. موزه یادبود کشتار ارامنه، در زیرزمینی با عمارت بزرگی از سنگ خاکستری قرار گرفته. که عکس‌های مختلفی با توضیحات انگلیسی در آن می‌بینید. عکس‌هایی از فاجعه قتل عام‌های ارامنه در زمان امپراطوری عثمانی، که فقط گوشه‌ای از آن را توصیف می‌کند. آخرین عکس این موزه مربوط به تصویری از پرورشگاهی در صحراهای سوریه است. بازدید از این موزه رایگان است.

۳-میدان جمهوری

میدان جمهوری

میدان جمهوری

میدان جمهوری یا میدان لنین سابق، درست بین بهترین ساختمان‌های شهر، مثل هتل ماریوت، گالری هنر ملی و موزه تاریخ طبیعی دولتی ارمنستان قرار گرفته. در موزه تاریخ ارمنستان، معماری دوره استالین را می‌بینید که با معماری ارمنی مخلوط شده و به میدان جمهوری، نمای ویژه‌ای داده. در مرکز میدان هم، که برخلاف میدان‌های معمولی بیشتر بیضی است تا گرد، از سنگ مرمر درجه یک و براق استفاده شده که حسابی چشم‌نواز است. بازسازی و تعمیرات انجام‌شده روی میدان جمهوری، این میدان را تبدیل به یکی از قطب‌های اصلی گردشگری شهر و یکی از مهم‌ترین دیدنی‌های ایروان کرده که در بعدازظهرها و شب‌ها، حسابی شلوغ می‌شود و زندگی در آن جریان دارد.

۴-موزه تاریخ ارمنستان

موزه تاریخ ارمنستان

موزه تاریخ ارمنستان

موزه تاریخ ارمنستان یکی از معروف‌ترین موزه‌ها و دیدنی‌های ارمنستان است که به چند بخش تقسیم می‌شود؛ بخش باستان‌شناسی، سکه‌شناسی، قوم‌نگاری و تاریخ مدرن ارمنستان. در این موزه می‌توانید، سنگ‌های زمان غارنشینان در دره‌ی هرازدان تا ستاره‌شناسی و متالورژی مربوط به ٣٠٠٠ سال قبل از متسامور، امپراتوری اورارتو و اتحاد قبایل هایک به ملتی واحد در قرن ۶ قبل از میلاد را یک‌جا ببینید. اگر می‌خواهید با تاریخ و فرهنگ ارمنستان آشنا شوید، در میدان جمهوری ایروان، موزه تاریخ ارمنستان را از نزدیک ببینید.

۵-خانه اپرا ایروان

خانه اپرا

خانه اپرا

خانه اپرا، نقطه تحول قسمت شمالی شهر است که اطرافش را پارک‌ها، کافی‌شاپ‌ها و مراکز خرید ایروان پوشانده‌اند. این ساختمان دو تالار بزرگ دارد: یکی تالار کنسرت آرام خاچاطوریان و دیگری تالار باله و اپرای ملی. نکته جالب درباره این دو تالار، سقف مشترکشان است که با وجود این، همچنان هر دو سالن کیفیت آکوستیک بی‌نظیری دارند. اولین خشت‌های خانه اپرای ایروان را در سال ۱۹۳۰ گذاشتند، اما در سال ٢٠٠٣ هم یک بازسازی کلی شد تا به چیزی که حالا از آن می‌بینید تبدیل شود. بیرون محوطه اپرا و اطراف ساختمان هم چند مجسمه از بزرگان موسیقی و اپرای ارمنستان مثل خاچاتوریان، ساخته شده که به فضای کلی اپرا جذابیت خاصی می‌دهند.

۶-مجسمه مادر ارمنستان

مجسمه مادر ارمنستان

مجسمه مادر ارمنستان

این مجسمه بزرگ ٢٣ متری، در خیابان مسروپ مشتوت، در میدانی که به سبک معماری شوروی سابق ساخته شده، قرار گرفته است. مجسمه مادر ستون‌هایی دارد که با لامپ و فواره‌های زیادی تزئین شده. می‌گویند مجسمه مادر ارمنستان با شمشیری که به‌دست گرفته و محافظی که جلوی پایش است، یک محافظ برای کشور است و آن را نماد صلح می‌دانند. مجسمه مادر ارمنستان خیلی‌ها را هم به‌یاد سوسه مایریک، زنی که پابه‌پای جوانان برای ارمنستان جنگید و به او لقب مادر ارمنستان را داده بودند، می‌اندازد. پارک سرسبز حقتاناک هم در نزدیکی مجسمه قرار گرفته که چرخ و فلک مخصوص کودکان و کافه‌ها و رستوران‌های کوچک با غذاهای محلی دارد.

۷-قلعه و موزه اربونی

قلعه و موزه اربونی

قلعه و موزه اربونی

جستجو‌ها در قلعه اربونی ارمنستان از سال ١٩۵٩ شروع شد. داستان کشف این قلعه به زمانی بر می‌گردد که یک کشاورز، خیلی اتفاقی لوحی سنگی را در این منطقه پیدا می‌کنند. بعد از این، باستان‌شناسان در این منطقه توانستند لوح‌های خط میخی زیادی را پیدا کنند که مربوط به زمان آرگیشتی اول، پادشاه اورارتو بوده. می‌گویند تاریخ ساخت این قلعه به ٧٨٢ قبل از میلاد بر می‌گردد. موزه اربونی هم در پایین تپه قرار گرفته و شامل لوحه‌های خط میخی و جواهرات پیدا شده در ساختمان‌سازی‌های روس‌ها در دهه‌های ١٩۶٠ است. این موزه در خیابان اربونی ٣٨ قرار گرفته.

۸-کلیسای جامع سنت گریگور روشنگر

کلیسای جامع سنت گریگور روشنگر

کلیسای جامع سنت گریگور روشنگر

این کلیسا، اولین کلیسای مدرن ارمنستان است که به مناسبت جشن گرفتن هزار و هفتصدمین سال مسیحیت در ارمنستان ساخته و در سال ٢٠٠١ هم وقف شد. در پایین پله‌های آن، مجسمه‌ای از زوراوار آندرانیک قرار گرفته که فرمانده‌ی ارتشی بود که در ماه می ‌١٩١٨ توانست ارتش ترکیه را شکست دهد. این کلیسا به‌خاطر ارتفاع ۵۴ متری‌اش معروف شده و بزرگترین کلیسای ارمنستان و قفقاز جنوبی حساب می‌شود.

۹-گالری هنر ملی ارمنستان

گالری هنر ملی ارمنستان

گالری هنر ملی ارمنستان

این گالری، کارهای هنرمندان بزرگ اروپایی را در خود جای داده است و در جنگ جهانی دوم راه‌اندازی شده. آثار هنرمندانی مثل دوناتلو، تینتورتو، کوربت، تئودور روس، رودن و جان ون دایک را در خودش دارد. تعدادی از نقاشان روسی، ارمنی و مجسمه‌سازان و هنرمندان گرافیست هم مثل مارتیروس ساریان، یروان کوچار و سرداک آراکلیان، آثار خود را در این نمایشگاه به نمایش گذاشته‌اند.

۱۰-موزه مارتیروس ساریان

موزه مارتیروس ساریان

موزه مارتیروس ساریان

این موزه، گالری و تعدادی از آثار به‌جامانده از هنرمند بزرگ ارمنستان، مارتیروس ساریان را نمایش می‌دهد. مارتیروس ساریان، از هنرمندان مشهور ارمنستان است که در مسکو هنرهای تجسمی خوانده و در خیلی از نقاشی‌هایش هم فرهنگ روسی را می‌بینید. ساریان بعد از سفرهایش به کشورهای مختلف دنیا، از جمله ایران، به ارمنستان برگشت و مردم ایروان، موضوع ثابت نقاشی‌هایش شدند. می‌گویند تعدادی از آثار نقاشی‌اش هم در موزه‌های پاریس و مسکو نگه‌داری می‌شود. بازدید خود را در این دیدنی ارمنستان، از طبقه بالا شروع کنید که کارهای حزن‌انگیز و متاخر او در آن‌جا قرار دارد.